Η μεσογειακή φώκια

Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ

Αν και η επιστημονική της ονομασία, Monachus monachus, μπορεί να παραπέμπει στη μοναχικότητα, το όνομά της στην πραγματικότητα το οφείλει στις… χαρακτηριστικές δίπλες που κάνει ο λαιμός της και θυμίζουν το ράσο των καπουτσίνων μοναχών. Η εμβληματική για τη θάλασσά μας Μεσογειακή φώκια, είναι ένα ντροπαλό, παράκτιο ζώο με ιδιαίτερη αγάπη σε υποβρύχιες σπηλιές και απομονωμένες παραλίες, καθώς εκεί γεννά και θηλάζει τα μικρά της. Μπορεί να κολυμπήσει πολύ μεγάλες αποστάσεις μέσα σε  λίγες εβδομάδες ή μήνες, ενώ καταδύεται στα 170 μέτρα, αναζητώντας ψάρια και κατά κύριο λόγο χταπόδια, που είναι η αγαπημένη της τροφή. 

Προστατευόμενες του Ποσειδώνα και του Απόλλωνα, από τις αρχαίες καταγραφές γνωρίζουμε ότι οι Μεσογειακές φώκιες ζούσαν σε μεγάλες αποικίες κατά μήκος ολόκληρης της Μεσογείου. Η εικόνα αυτή σήμερα είναι δυστυχώς σπάνια, καθώς έχουν απομείνει μόλις 600 περίπου ζώα σε όλο τον κόσμο. 

Η Μεσογειακή φώκια είναι το μόνο πτερυγιόποδο που ζει στην Ελλάδα. Τα πτερυγιόποδα είναι πλήρως προσαρμοσμένα στη ζωή στη θάλασσα, αλλά, σε αντίθεση με τα κητώδη, περνούν χρόνο και στην ξηρά, ειδικά για να γεννήσουν και να γαλουχήσουν τα μικρά τους.

Στην Ελλάδα η αναπαραγωγική περίοδος ξεκινάει από τον Αύγουστο και ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο, με πολύ σπάνιες πρώιμες και όψιμες γεννήσεις. Η κορύφωση της αναπαραγωγικής περιόδου καταγράφεται μεταξύ Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου. Την ίδια περίοδο και λόγω της επιδείνωσης του καιρού (φθινοπωρινές καιρικές συνθήκες και θαλασσοταραχές) υπάρχει κίνδυνος για τα νεογνά να παρασυρθούν από τη θάλασσα, να χάσουν τη μητέρα τους και να πνιγούν, καθώς μέχρι και τον τέταρτο μήνα της ζωής τους θηλάζουν αποκλειστικά και δεν μπορούν να τραφούν μόνα τους, ούτε είναι τόσο ικανά στη θάλασσα.

Η Μεσογειακή φώκια στις μέρες μας είναι ένα από τα σπανιότερα θηλαστικά της Ευρώπης. Με τα ψάρια των θαλασσών να έχουν υποστεί δραματική μείωση, κινδυνεύει από έλλειψη τροφής. Παγιδεύεται συχνά στα αλιευτικά εργαλεία, όπου μπορεί να τραυματιστεί ή/και να θανατωθεί, ενώ ειδικά τα νεαρά φωκάκια - που δεν έχουν μάθει ακόμα να κολυμπούν - μπορεί να τραυματιστούν θανάσιμα από τα «δίχτυα φαντάσματα» που ξεμένουν στον βυθό της θάλασσας. Όπως και όλα τα θαλάσσια θηλαστικά, κινδυνεύει επίσης από τη ρύπανση των θαλασσών, την όχληση από τα σκάφη και την κλιματική κρίση. Φανταστείτε μόνο να ανέβει η στάθμη της θάλασσας και να χαθούν από τον χάρτη οι σπηλιές όπου γεννά και γαλουχεί τα μικρά της…